การถ่ายภาพนั้นจะว่าไปก็เหมือนงานศิลป์ชนิดหนึ่งที่บางครั้งเราอาจจะต้องนำหลักการทางด้านทฤษฏีทางศิลปะมาจัดควบคู่กันด้วยเพื่อให้ภาพถ่ายของเราออกมาดูดีและน่าสนใจ แต่ก่อนที่เราจะไปดูหลักของการจัดองค์ประกอบภาพที่นำมาวันนี้เราอยากจะบอกว่า ทุกหลักการที่เรานำมานั้นใช้ได้จริงแต่ไม่ควรยึดหลักใดหลักหนึ่งจนเกินไป จนกลายเป็นการขาดความคิดสร้างสรรค์ในการถ่ายภาพไป

หลักของพื้นที่สามส่วน

การจัดองค์ประกอบภาพแบบแรก เราขอเอาหลักการพื้นที่สามส่วนมาก่อนเลย โดยทั่วไปแล้วการถ่ายภาพนั้นเรามักจะนึกถึงการสมมาตรให้มันเท่ากันทั้งสองด้าน แต่หากเราเปลี่ยนใหม่ให้แบ่งพื้นที่ในจอออกเป็นสามส่วนตามแนวนอน แล้วถ่ายภาพโดยให้ส่วนใดส่วนหนึ่งมีมากกว่า เช่น ถ่ายภาพพื้นหญ้ากับภูเขา อาจจะทำให้ภูเขามีสองส่วนแล้วหญ้ามีหนึ่งส่วนก็ได้ จะทำให้ภาพออกมาเป็นอีกรูปแบบหนึ่งก็ได้

หลักของจุดตัดบนตาราง 3*3

หลักต่อไปก็จะคล้ายกับหลักพื้นที่สามส่วนแต่มีความละเอียดมากขึ้นนั่นคือหลักของจุดตัดบนตาราง 3*3 หลักนี้ขอให้เราเรียกหน้าจอในกล้องให้เกิดเส้นตาราง 3*3 ขึ้นแล้วให้วัตถุที่จะถ่ายนั้นอยู่บนจุดตัดของตารางเป็นหลัก วิธีนี้จะทำให้ช่องว่างระหว่างวัตถุเท่ากัน ได้องค์ประกอบภาพที่สมดุลย์กันอีกรูปแบบหนึ่ง โหมดนี้กล้องส่วนใหญ่จะมีอยู่แล้วลองกดหาดูได้

เส้นนำสายตา

หากเราถ่ายภาพที่มีวัตถุโดดเด่นเพียงแค่สิ่งเดียวในภาพ ลูกเล่นสำคัญที่เราขอแนะนำเป็นเรื่องของ เส้นนำสายตา อาจจะเป็นเส้นตรง เส้นโค้ง ก็ได้ คำว่าเส้น อาจจะไม่ได้หมายถึงเส้นจริง อาจจะหมายถึงอะไรก็ตามที่เป็นแนวเส้นก็ได้ เช่น รั้ว พื้นถนน กำแพง ต้นไม้ เป็นต้น เส้นนำสายตาเหล่านี้จะยิ่งเพิ่มความน่าสนใจของวัตถุในภาพมากขึ้น ให้ความรู้สึกน่าสนใจ น่าติดตามต่อวัตถุนั้นด้วยอีกทางหนึ่ง

การจัดเรียงองค์ประกอบ

หากเราต้องไปถ่ายภาพสิ่งของ หรือ วัตถุ การจัดเรียงนับว่าเป็นเรื่องสำคัญ แม้ว่าการจัดเรียงแบบสุ่ม แบบไม่เป็นระเบียบจะเป็นอีกวิธีหนึ่งในการจัดองค์ประกอบเพื่อถ่ายภาพ แต่เราขอแนะนำว่าหากเป็นมือใหม่ ควรถ่ายภาพวัตถุที่มีการเรียงตัวกันเป็นระเบียบจะดีกว่าไม่ว่าจะเป็นแบบสี่เหลี่ยม หรือแบบเส้นตรง แต่ถ้าใครอยากได้แบบแปลกตาหน่อย เส้นโค้งเป็นรูปตัวเอส(S) เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจทีเดียว

การจัดตามเส้นทแยงมุม

หากเราเริ่มที่จะเบื่อกับการจัดองค์ประกอบภาพตามแนวนอน หรือ แนวตั้งแล้ว การจัดองค์ประกอบภาพตามแนวเส้นทแยงมุม ทำให้คนดูต้องเอียงคอตามดูว่าภาพเป็นอย่างไร ก็น่าสนใจดีเหมือนกัน แต่แนะนำว่าวิธีนี้ก็เสี่ยงต่อการทำให้คนดู ดูแล้วไม่รู้เรื่องก็มี ดังนั้นต้องระมัดระวังแล้วจัดเรียงให้เหมาะสมด้วย